
Moest het niet zo om te lachen zijn, dan was de verontwaardiging totaal geweest. En dat die eerste aflevering van Basta toch nog enorm om te lachen was, is volledig voor rekening van het talent van Neveneffecten. De uitgevers/hoofdredacteuren, die van het journalistieke gild een bende platte broodschrijvers aan het maken zijn, hadden nochtans enorm hun best gedaan om zich de woede van de kijkers op de hals te halen.
Jonas Geirnaert, Lieven Scheire, Koen De Poorter en Jelle De Beule haalden in de eerste aflevering van Basta, gisteravond op Eén, het journalistieke gild behoorlijk door de mangel. Op een landerige lentedag toverden de Schalkse Ruiters 2.0 een marktonderzoeksbureau uit hun laptop dat om de haverklap onzinnige onderzoeken bij de redacties afleverde. Niet de Belgen maar de Vlamingen zijn de dappersten onder de Galliërs, de Open VLD’ers poepen beter dan welke politici dan ook, twijfelende vrouwen zitten langer in het kieshok dan mannen, de kleur van een t-shirt verraadt je stemgedrag, … dat soort wetenschappelijkheden. Waarna al die populaire gazetten en kwaliteitskranten de persberichten, zonder onderscheid en met de grootste serieux, in hun kolommen mikten. Voorpaginanieuws, halve pagina’s, met dikke titels en ondertitels in kleur en ook nog een gedetoureerde archieffoto erbij. Want die nozems hadden toch wel nagelaten zeker om zelf voor wat aanschouwelijk beeldmateriaal te zorgen. Er stond nog net niet ‘exclusief’ bij vermeld. Het duurde dagen vooraleer een redacteur van Het Belang van Limburg argwaan kreeg en de moeite deed om het fameuze onderzoeksbureau te bellen. Het duurde vervolgens amper een paar minuten om de Neveneffecten door de mand te laten vallen. Maar toen was de geest plots uit de fles.
Wat volgde was een stroom van reacties van beroepsverenigingen en opiniestukken van hoofdredacteurs, die met hun broek op de enkels kwamen vertellen hoe vreselijk ze om de tuin waren geleid door persterroristen. Criminelen die onder het mom van goedkoop entertainment de vloer aanveegden met de waardigheid van hun beroep en de grondbeginselen van de Westerse Democratie. Die solden met de Vijfde Macht en hun grote gelijk. Sommige redactiebazen hadden zelfs niet eens de kloten aan hun lijf om de crisiscommunicatie zelf voor hun rekening te nemen maar stelden een schrijfkoelie, die die ochtend als eerste de ochtendvergadering was binnen gewandeld, verantwoordelijk. Of hij, vooraleer hij zijn drie openingsstukken van de dag begon te schrijven, nog snel even een plausibele uitleg kon verzinnen waarom een onafhankelijke redactie systematisch de regels overschreed waarop ze zich zo graag beroemt. Checken en dubbelchecken hoefde niet per se, want er stonden imago’s op het spel.
Tussen de bekendmaking van de oplichting en de uitzending gisteravond liggen alweer een paar maanden, waarin de viriliteit van de Open VLD een behoorlijke knauw heeft gekregen en er alweer geen tijd was om wijze lessen te trekken uit de onaangekondigde aanslag. Er moesten immers belangrijke faits-divers gecoverd worden. Redacties moesten zich uitputten om dag na dag en uur na uur verslag uit te brengen vanuit de Wetstraat. Wouden moesten sneuvelen om het kinderachtige gedrag van politieke ego’s perfect en cross-mediaal te coveren. Met dank trouwens aan diezelfde politici, waarmee de voor de rest zeer onafhankelijke media-experten graag de tafel delen in naam van de vrije nieuwsgaring, de journalistieke vrijheid en de objectieve berichtgeving. Want op de duur worden het vrienden meneer en voor wat , hoort wat.
Het gemak waarmee nonsens vandaag de openbaarheid halen, is onvoorstelbaar. De filters van het gezond verstand zijn samen met de tijd en het vertrouwen in de metier van de individuele journalist verdwenen. Gelukkig zagen de Neveneffecten daar gisteravond de humor van in. Want zolang we nog eens goed kunnen lachen…